Thịt chuột La Chí

Con chuột không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà nó còn gắn chặt với đời sống thường ngày của người La Chí. Món thịt chuột được người La Chí coi là món ăn hàng ngày, như người Kinh ăn thịt lợn, nên họ có thể ăn quanh năm suốt tháng. Con chuột gắn bó với người La Chí từ hàng ngàn năm nay, nên không biết từ khi nào, chuột đã trở thành đặc sản. Nếu bạn lên Hoàng Su Phì, hỏi về các món đặc sản, ngoài thắng cố, rượu ngô của người Mông, lợn cắp nách của người Mán, thịt chua của người Nùng, thì chuột khô chính là đặc sản của người La C

Rượu hoẵng

Rượu hoẵng (rượu hoãng) là một loại rượu khá phổ biến của người dân tộc. Rượu có màu trắng sữa, sánh và óng. Rượu có độ nhẹ, uống ngọt, phù hợp với phụ nữ. Rượu được sử dụng phổ biến mỗi dịp Tết đến hoặc nhà có tiệc mừng. Rượu có độ rất nhẹ, ngọt và ngậy béo của rượu cái. Vì thế, rượu hoãng rất phù hợp cho phụ nữ sử dụng.

Lợn cắp nách Hà Giang

Lợn cặp nách là gì?

Lợn cắp nách thực chất là giống lợn truyền thống được lai giữa lợn rừng và lợn Mường. Một số nơi còn gọi là lợn lửng, lợn còi hay lợn ri. Người dân vùng cao thường nuôi theo kiểu thả rông trong rừng, và vì lợn có ngoại hình nhỏ, chỉ nặng chừng 10 - 15kg nên hay được cắp vào nách cho tiện mang đi bán.

Giống lợn cắp nách được thả rông ở núi rừng thoải mái, không có sự chăm sóc nào nên thường tự tìm kiếm thức ăn như ngô, khoai, sắn, rau rừng... Do đó, thịt của chúng rất chắc và thơm ngon.

Hấp dẫn nhất là lúc chế biến, lợn cắp nách sau khi mua về sẽ được cạo lông sạch sẽ và mổ theo kiểu mổ moi. Để làm sạch được da lợn thì phải dùng chanh để tẩy hết lớp đất bụi bám ở lông, rồi mới rửa lại, để khô, xoa nước hàng và thui bằng rơm hoặc bã mía. Khi thui cũng phải thui đều lửa đến khi lợn ngả màu vàng ruộm thì chà sạch thêm một lần nữa bằng chanh. Cuối cùng mới lọc thịt ra để chế biến thành nhiều món ăn.

Hồng không hạt Quản Bạ

Nhắc đến sản vật nổi tiếng Hà Giang, sẽ thật thiếu sót nếu bỏ quên những vườn hồng trĩu nặng, căng mọng nơi núi cao Quản Bạ. Hồng không hạt có ở nhiều nơi, ấy thế nhưng, chỉ có ở đây hồng mới có vị đặc trưng, thơm ngon đến vậy! Mang trong mình chút tươi mát của hương vị núi rừng nhưng vẫn ngọt đậm, giòn, nhiều bột cát, chứ không bị gắt nồng.

Khâu nhục Hà Giang

Bánh giầy Dao

Bánh cuốn trứng Hà Giang

Mật ong bạc hà Mèo Vạc

Xôi ngũ sắc Hà Giang

Cơm lam Bắc Mê

Mèn mén Hà Giang

Mèn Mén- món đặc sản Hà Giang với cái tên “độc-lạ” được xem là món “cơm” hằng ngày của người Mông. Cái tên “độc-lạ” này bắt nguồn từ tiếng quan hoa Trung Quốc, nghĩa là bột ngô hấp. Món mèn mén từ bao đời nay đã trở thành món đặc sản không thể thiếu trong các dịp lễ, Tết của người Mông ở Hà Giang. Họ quan niệm rằng: Con gái Mông thì phải biết thêu thùa, biết thương chồng con, chăm lo cho bố mẹ và đặc biệt phải biết nấu mèn mén.

Ngô xay xong trải qua công đoạn sàng để làm sạch rồi trộn cùng một ít nước. Nghe chừng có vẻ đơn giản, nhưng tỉ lệ nước như nào còn phụ thuộc ngô đó non hay già, bột khô quá sẽ cháy khi hấp, nhiều nước quá mèn mén Hà Giang sẽ nát và không ngon! Cuối cùng họ mang hỗn hợp đi hấp 2 lần trong một chiếc chảo lớn chứa nước, ở giữa đặt một chõ cao. Lần đầu để bột ngô tơi, không dính thành cục cần tính toán thời gian hợp lý, ngô già hay ngô non. Hấp lần thứ hai để mèn mén có thể chín hơn và xong lần hai thì món ăn đặc sản Hà Giang này mới được coi là hoàn tất.

Phở chua

Cháo ấu tẩu

Đặc trưng của vùng cao là nhiều núi non, thời tiết đêm khuya, sáng sớm lạnh lẽo, vốn rất lý tưởng cho những món ăn ấm nóng như cháo. Món cháo đặc trưng ở đây chính là cháo ấu tẩu với nguyên liệu đặc trưng của miền cao nguyên là ấu tẩu. 

Củ ấu tẩu vốn được xếp vào danh sách thuốc độc bảng A, lượng độc của củ ấu tẩu thậm chí có thể làm cho người tê cứng chân tay, tắc nghẽn mạch máu, đông máu và chết. Tuy vậy, khi bào chế cẩn thận, đây lại là vị thuốc vô cùng quý, đây cũng là lý do người đồng bào lấy ấu tẩu làm nguyên liệu nấu cháo.

Để khử độc tố của của ấu tẩu, người ta sẽ phải chế biến qua nhiều công đoạn, như ngâm qua đêm, đặc biệt phải nấu thật lâu. Nếu làm ẩu, nấu chưa đủ thời gian người ăn có thể bị trúng độc, thậm chí còn có thể tử vong do ăn cháo.

Ngoài ra thành phần của cháo ấu tẩu còn có chân giò, thịt băm. Sau khi chế biến cẩn thận, cháo ấu tẩu còn là món ăn bổ dưỡng, có tác dụng giải cảm, an thần. Khi ăn cháo ấu tẩu sẽ có vị đắng nhẹ nhưng ăn quen sẽ có vị bùi, ngọt hậu.

Thắng cố

Lưu ý: Nói đến thắng cố, ai cũng biết đó là đặc sản của đồng bào dân tộc H'Mông ở miền núi phía Bắc

Bây giờ, thắng cố đã trở thành món ăn ngon và quen thuộc của nhiều tộc người vùng cao. Trời càng lạnh, thắng cố càng ngon, thêm bát rượu ngô ấm nồng.

Thắng cố, thực chất là một biến âm từ tên gọi thảng cố: theo tiếng H'Mông, nghĩa là nồi nước. Nói cách khác, thắng cố là một sản phẩm độc đáo của nền văn hoá ẩm thực H'Mông. Nói đến thắng cố - dù người dân tộc này hay dân tộc kia, hiểu nghĩa hay không hiểu nghĩa - ai cũng biết đó là một món ăn chế biến từ thịt gia súc.

Kỹ thuật chế biến thắng cố tương đối đơn giản: sau khi con vật được làm thịt sạch sẽ xong, tất cả "lục phủ ngũ tạng" của nó được chặt ra thành từng miếng. Trên bếp lửa rực hồng, một cái chảo cỡ lớn đặt sẵn. Thịt thủ, thịt mông, xương đầu, xương chân, tim, gan, lòng, phổi... của con vật được đổ vào chảo cùng lúc, xào lăn. Đợi ít phút miếng thịt se se cạnh, người ta đổ nước vào chảo và cứ thế ninh sôi sùng sục hàng tiếng đồng hồ. Ngoài muối là chủ yếu và một chút ít mì chính, gia vị cho món thắng cố cần phải có thảo quả, địa điền nướng thơm, tán nhỏ, ướp vào thịt trước lúc đem xào. Khi thắng cố chín kỹ, các thứ gia vị bổ trợ cho nhau tạo nên thứ hương vị đặc trưng và quyến rũ. Thực khách ngồi quanh cái bàn, thấp ngang đầu gối. Thắng cố được múc ra bát tô, mỗi người một tô riêng, kèm theo là một cái thìa con và đôi đũa tre.

Nhiều người không ăn nổi món thắng cố, bởi họ nghĩ đến ruột non đang còn cả lớp phân trắng nhưng khi ăn nhiều rồi thành ra nghiện thắng cố. Nghiện mùi hôi bùi mà lại có vị đắng của món ăn đó, một dư vị tuyệt vời của ẩm thực vùng cao.

 

Thắng dền

Rêu nướng Hà Giang

Cá anh vũ